BARTKOWIAK Antoni

Aneta Sowa

sierż. pil. Antoni BARTKOWIAK – 14.07.1919 r. przydzielony do IV Wielkopolskiej Eskadry Bojowej. 29.04.1920 r. eskadra wyruszyła na front w składzie: por. Jerzy DZIEMBOWSKI, ppor. Józef HENDRIKS, ppor. Edward LEWANDOWSKI, ppor. Wojciech BIAŁY, ppor. Zdzisław BILAŻEWSKI, sierż. Stanisław ROZMIAREK, sierż. Antoni BARTKOWIAK oraz 90 podoficerów i szeregowców personelu naziemnego. W lipcu na Fokkerze D.VII nr 503/18 wyróżnił sie iście „kawaleryjską fantazją" atakując szwadron kawalerii sowieckiej. Po trafieniu celnymi seriami kilku kawalerzystów, zauważył kawalerzystę ze sztandarem, którego również trafił. Wtedy spostrzegł, że porzucony sztandar leży obok pola nadającego się do lądowania i błyskawicznie postanowił, że zabierze to trofeum. Kiedy zniżył się, żeby lądować, dostał się pod silny ostrzał karabinów maszynowych z pobliskiej wsi i zrezygnował z tego zamiaru, ponieważ musiałby przebiec dużą odległość między samolotem a leżącym sztandarem. Później wielokrotnie żałował, że tego nie uczynił. 31.08. w okolicy Cześnik (20 km na południe od Zamościa) napotkał kilkuset osobową grupę jazdy nieprzyjaciela, którą skutecznie ostrzelał i rozproszył. Od 11-16.10. wykonał pięć lotów. Odznaczony Orderem Virtuti Militari kl. V – (AERO nr 3/2008)

por. pil. Antoni BARTKOWIAK – czasowo oddelegowany na własną prośbę do zakładów LWS w Lublinie, gdzie pełnił rolę szefa pilotów oblatywaczy. Podczas przymusowego lądowania w przygodnym terenie Ansaldo Balilla przewrócił się na plecy, a wyrzucony z kabiny pilot został przyduszony skrzydłem samolotu i zmarł 01.05.1922 r. w wyniku odniesionych obrażeń – (AERO nr 4/2008)

kpr. pil. A. BARTKOWIAK – na Albatrosie D.Va uciekł z Bydgoszczy do Poznania – (AERO nr 2(25)/2010)

por. pil. Antoni BARTKOWIAK – szef pilotów w Zakładach Mechanicznych „Plage i Leśkiewicz". Znakomity i zasłużony pilot. 01.05.1922 r. w trakcie oblotu pierwszego Ansaldo A-300-2 uległ kraksie, w której zginął – (LOTNICTWO Z SZACHOWNICĄ Nr 35)

Sierż. pil. Antoni BARTKOWIAK – w 1917 r. został wcielony do armii niemieckiej skierowany do Szkoły Pilotów w Bydgoszczy. Po uzyskaniu patentu pilota dostał przydział na stanowisko instruktora w Szkole Obserwatorów w Bydgoszczy. W 1918 r. został skierowany do 412. Polowego Oddziału Lotniczego. Po wybuchu powstania wielkopolskiego uciekł z armii niemieckiej na samolocie Albatros C X i wylądował pod Gnieznem. Natychmiast zgłosił się do służby w lotnictwie wielkopolskim. 15. Eskadra Myśliwska. 11.08.1920 r. na lotnisku we Lwowie. 16.08. rano jako pierwszy wystartował do walki. Ogniem karabinów maszynowych atakował sowieckie oddziały, we wskazanym rejonie. Jednocześnie zrzucił ciężarkowe meldunki informujące na pozycje własnej artylerii. 31.08. wyróżnił się podczas bitwy pod Komarowem (20 km na płd. wsch. od Zamościa). Za męstwo okazane na polu walki został promowany na pierwszy stopień oficerski. We wniosku awansowym tak o nim napisano: 31 sierpnia wykonał cztery nadzwyczaj trudne i niebezpieczne loty w rejonie Zamościa, zadając nieprzyjacielowi ciężkie straty. Podczas jednego z tych lotów na południe od miejscowości Cierniki zaatakował z niesłychaną brawurą oddział liczący około 300 jeźdźców galopujących w zwartym szyku na naszą jazdę. Śmiałym i zdecydowanym atakiem rozbił szarżującego nieprzyjaciela i zdecydował o wyniku walki. Sam jeden położył trupem ok. 30 jeźdźców. Tego samego dnia po południu rozbił zupełnie i zmusił do ucieczki szwadron nieprzyjacielski w lasku na płd. wsch. od Niewirchowa. Potem, pomimo szalonych trudności, wylądował przy sztabie 10. DP i zdał raport gen. Zielińskiemu. Przez ten raport dalsza nasza skuteczna akcja stała się dopiero możliwa. Wymieniony w r-zie d-cy 6. Armii „Rozkaz pochwalny dla III Dywizjonu Lotniczego" z 11.09.1920 r.– (Hubert MORDAWSKI – POLSKIE LOTNICTWO WOJSKOWE 1918-1920)

Por. rez. pil. Antoni BARTKOWIAK – bohater wojny polsko-sowieckiej. Kawaler Orderu Virtuti Militari. Szef zespołu pilotów fabrycznych. 01.05.1922 r. zginął w katastrofie samolotu A-300. – (Hubert MORDAWSKI – POLSKIE LOTNICTWO WOJSKOWE 1920-1939)

ppor. pil. Antoni BARTKOWIAK – ur. 25.04.1897 r. w Nochowie w pow. śremskim w rodzinie rolnika Stanisława i Antoniny z domu OLEJNICZAK. W 1917 r. wcielony do armii niemieckiej i skierowany do Szkoły Pilotów w Bydgoszczy. Po uzyskaniu patentu pilota przydzielony został jako instruktor do Szkoły Obserwatorów w Bydgoszczy, a w 1918 r. do 412 eskadry lotniczej. Po wybuchu powstania wielkopolskiego na samolocie typu „Albatros" przeleciał linię frontu i wylądował pod Gnieznem. Po wstąpieniu do lotnictwa wielkopolskiego wykonał wiele lotów bojowych, także na Śląsk i do Prus Zachodnich. 29.04.1920 r. st. sierż. pil. A BARTKOWIAK w składzie 15 Eskadry Myśliwskiej z Bydgoszczy wyruszył na Front Ukraiński. Odznaczył się w obronie Lwowa i w walkach pod Zamościem. Wskutek nagłej zmiany sytuacji taktycznej wylądował wśród oddziałów bolszewickich, zorientowawszy się w sytuacji zdołał na czas wystartować. Ogółem podczas wojny wykonał ponad 70 lotów bojowych. Za czyny te odznaczony został Krzyżem Srebrnym Orderu Wojennego Virtuti Militari nr 292, Dz. Pers. nr 14/1921 pkt. 449 i awansowany na por. 31.05.1921 r. skierowany do Wyższej Szkoły Lotników w Poznaniu i w Grudziądzu. Otrzymał tytuł i Odznakę Pilota nr 74, Dz. Pers. nr 40/1920 r. s. 971. Po ukończeniu skierowany do 3 PL w Poznaniu z przydziałem do 13 Esk. 20.03.1922 r. przeniesiony w stan nieczynny na przeciąg 1 roku Dz. Pers. nr 10/1922 r. 01.05.1922 r. zginął w katastrofie lotniczej w Warszawie Dz. Pers. nr 33/ 1923 s. 354. Pochowany na Powązkach (Warszawa, Polska). Odznaczony był także 4x Krzyżem Walecznych, Dz. Pers. 40/1921.pkt.1854, R.2033. Francuską Odznaką Pilota Dz. Pers. nr 18/ 1923 i pośmiertnie Polową Odznaką Pilota. – (CAW.Ap-, Waldemar WÓJCIK)

W dniu 1 V 1922 r. o godz. 11.20 na lotnisku w Lublinie, podczas próby wyprodukowanego w Polsce samolotu Ansaldo 300-2 nr 1, zginął na oczach wojskowej komisji odbiorczej szef pilotów oblatywaczy Lubelskiej Wytwórni Samolotów, por. pil. Antoni BARTKOWIAK ur. 25 IV 1897 r. Oddelegowany na 1 rok z 15 Eskadry Myśliwskiej – CAW.AP-

Opis zdjęć

1. sierż. pil. Antoni BARTKOWIAK. Za loty bojowe (głównie na Fokkerze 503/18) został odznaczony orderem Virtuti Militari V klasy. (LOTNICTWO Z SZACHOWNICĄ Nr 1).

2. sierż. pil. Antoni BARTKOWIAK i sierż. pil. Stanisław ROZMIAREK przy samolocie 503/18 na lotnisku we LWOWIE (08.1920 r.). (LOTNICTWO Z SZACHOWNICĄ Nr 1).

3. sierż. pil. Antoni BARTKOWIAK w kabinie Fokkera DVII-BA-BO (07.1920 r.). (LOTNICTWO Z SZACHOWNICĄ Nr 1).
– (AERO nr 3/2008)

4. Lotnicy 14. Eskadry Wywiadowczej. Trzeci z lewej sierż. pil. BARTKOWIAK, czwarty z prawej pchor. obs. Józef KLICZE (Żodzin 05.1920 r.)

5. porucznik pilot Antoni BARTKOWIAK – ur. 25.04.1897 r. w Nockowie, powiatu Śremskiego w województwie Poznańskiem, z ojca Stanisława i matki Antoniny z OLEJNICZAKÓW. 20.10.1915 r. powołany do służby w wojsku niemieckim, bierze udział w licznych bojach na froncie zachodnim. Na początku 02.1917 r. zgłasza się do szkoły pilotów i zostaje przydzielony do Poznańskiej Szkoły Lotniczej. Wyższą umiejętność pilotażu zdobywa kolejno na kursach w Lignicy, Szumbergu, Pile i Bydgoszczy. Po uzyskaniu dyplomu pilota, zostaje zatrzymany jako pilot-instruktor w szkole obserwatorów w Bydgoszczy, 20.11.1918 r. przydzielono go do 412-ej eskadry lotniczej. Wybuch powstania Wielkopolskiego wzbudza czujność i podejrzliwość załogi niemieckiej w Bydgoszczy. Postanawiają internować wszystkich Polaków, znajdujących się jeszcze w wojsku niemieckim. Dowiedziawszy się o tym, dzielny lotnik postanawia uciec do swoich drogą powietrzną. Pierwsza próba, podjęta 06.01.1919 r., nie powiodła się. W tydzień później, uśpiwszy czujność Niemców, przygotował w tajemnicy najlepszy ze znajdujących się w hangarze samolot Albatros, zapuścił silnik i wystartował, żegnany życzliwym wymachiwaniem rąk przez nic nie podejrzewające posterunki na krańcach lotniska. Po przebyciu linii frontu polsko-niemieckiego wylądował pod Gnieznem. Przydzielony jako pilot do dyspozycji Komisariatu Naczelnej Rady Ludowej, wykonał wielką ilość lotów bojowych nad Górnym Śląskiem i Prusami Zachodnimi. W czasie konkursów lotniczych 24.09.1919 r. w Poznaniu zdobywa I-szą nagrodę. 06.02.1920 r., przydzielony do 15-ej eskadry myśliwskiej, wyrusza z nią do Bydgoszczy, a stamtąd po jej wyekwipowaniu odchodzi 29.04.1920 r. na front na Ukrainę. Nie sposób tu wymienić nawet małej cząstki jego bohaterskich lotów bojowych, w których okazał się jednym z najdzielniejszych pilotów. Szczególnie odznaczył się przy obronie Lwowa przed kawalerią BUDIONNEGO, oraz w akcji kawalerii płk. RÓMMLA pod Zamościem, gdzie wskutek szybkiej zmiany sytuacji, chcąc spiesznie dostarczyć wiadomości, wylądował wśród bolszewików, lecz zdołał na czas wystartować, poczym z brawurą atakował nieprzyjaciela. O znakomitych czynach wojennych najlepiej świadczyć mogą jego odznaczenia. Cytowany wielokrotnie w rozkazach pochwalnych, zostaje mianowany za męstwo podporucznikiem, otrzymuje order Virtuti Militari i czterokrotnie Krzyż Walecznych. Po ukończeniu wojny zostaje przydzielony jako instruktor do Szkoły Pilotów w Grudziądzu w stopniu porucznika. W r. 1922 został na własną prośbę urlopowany na przeciąg jednego roku i objął stanowisko szefa pilotów w Lubelskiej fabryce samolotów. Zły los nie pozwolił mu pełnić nadal ofiarnej służby dla Ojczyzny. Wskutek wypadku z samolotem Ansaldo, por. pil. BARTKOWIAK zmarł 01.05.1922 r. w Warszawie i został pochowany na cmentarzu wojskowym na Powązkach. Po śmierci został odznaczony Polową Odznaką Pilota. (KU CZCI POLEGŁYCH LOTNIKÓW KSIĘGA PAMIĄTKOWA – 1933)

6. Najstarszy personel latający 4-ej wielkopolskiej eskadry myśliwskiej w 08.1919 r. Stoją: sierż. Antoni BARTKOWIAK, sierż. ROZMIAREK, ppor. BIAŁY, por. DZIEMBOWSKI, ppor. BILAŻEWSKI. (KU CZCI POLEGŁYCH LOTNIKÓW KSIĘGA PAMIĄTKOWA – 1933)
- Personel 15. EM przed samolotem Spad VII, Ławica, 08.1919 r. Od lewej stoją: ppor. pil. Antoni BARTKOWIAK, ppor. pil. Stanisław ROZMIAREK, ppor. pil. Wojciech BIAŁY, por. pil. Jerzy DZIEMBOWSKI, ppor. obs. Zdzisław BILAŻEWSKI – (AERO nr 3/2008)

7. por. pil. Antoni BARTKOWIAK – (AERO nr 4/2008)
-ppor. pil. Antoni BARTKOWIAK – pilot 15-ej eskadry wywiadowczej. (KU CZCI POLEGŁYCH LOTNIKÓW KSIĘGA PAMIĄTKOWA – 1933

8. kpr. pil. Antoni BARTKOWIAK przy Albatrosie D.V 7177/17, na którym uciekł z Bydgoszczy do Poznania. Samolot był używany w 2. Wielkopolskiej Eskadrze Lotniczej – (AERO nr 1(24)/2010)

BARTKIEWICZ Konrad

Aneta Sowa

plut.-LAC (794364) Konrad BARTKIEWICZ ur. 28.01.1905; mechanik; 308 Dywizjon Myśliwski. 1969 Gent (Belgia) – (Tadeusz J. KRZYSTEK - POLSKIE SIŁY POWIETRZNE W WIELKIEJ BRYTANII W LATACH 1940-1947; 2011)

BARTKIEWICZ Jan Kanty

Aneta Sowa

plut.-Cpl (784686) Jan Kanty BARTKIEWICZ ur. 20.10.1904. Bez specjalności – (Tadeusz J. KRZYSTEK – POLSKIE SIŁY POWIETRZNE W WIELKIEJ BRYTANII)

BARTKIEWICZ Jan

Aneta Sowa

plut.-Cpl (780032) Jan BARTKIEWICZ (02.12.1918 – 06.05.1981); mechanik; 304 Dywizjon Bombowy; od 1950 r. pracował w Liniach Lotniczych (BOAC), 1954 r. wyjechał do Kanady, zmarł w Bradford Ontario (Kanada) – (Tadeusz J. KRZYSTEK – POLSKIE SIŁY POWIETRZNE W WIELKIEJ BRYTANII)

 

1. plut. mech. (Cpl. Aircraft Mechanic P-780032) BARTKIEWICZ Jan - ur. się 02.12.1918 r. w Józefowie, woj. kieleckie. Wstąpił do Szkoły Podoficerów Lotnictwa dla Małoletnich w Bydgoszczy w 1936 r. i ukończył Szkołę w Krośnie w 1939 r. jako mechanik samolotowy. Został przydzielony do 1 Pułku Lotniczego w Warszawie i wcielony do 217 eskadry bombowej. Brał czynny udział w kampanii wrześniowej 1939 r. w ramach „Brygady Bombowej". Pod koniec działań wojennych, eskadra musiała często zmieniać lotniska polowe. W większości wypadków, załogi techniczne nie mogły podążyć za samolotami. By zapewnić chociażby małą obsługę samolotów, sporo mechaników latało w załogach na zadania bojowe. Brał udział w bombardowaniu kolumny pancernej w rejonie Zamościa. Podczas ataku kolumny, samolot został trafiony pociskami artylerii przeciwlotniczej i po wylądowaniu w Kołomyji, znaleziono siedem dziur w samolocie. Wcześnie rano, 18.09. otrzymał rozkaz szybkiego startu i przelot do Rumunii, lub zniszczenia samolotu i wycofania się do Rumunii. Z uszkodzonego samolotu przepompował paliwo strażacką pompą do innego samolotu i tego samego dnia wylądował w Czerniowcach. Przez Syrię przedostał się do Francji i zgłosił się na wyjazd do Wielkiej Brytanii, przybywając tam 14.12.1939 r., na Stację RAF Eastchurch. Ukończył przeszkolenie mechanika samolotowego w Bazie Blackpool i 24.08.1940 r. był skierowany do 304 dywizjonu bombowego. Służył w dywizjonie do 01.09.1946 r. Został odznaczony Medalem Lotniczym i brytyjskimi odznaczeniami pamiątkowymi. Zwolnił się w 06.1948 r. ze służby wojskowej. Początkowo pracował dorywczo. W 1950 r. otrzymał pracę w Brytyjskich Liniach Lotniczych (BOAC) i pracował jako mechanik płatowcowy. Wyemigrował w 1954 r. do Kanady i przez 25 lat pracował w zakładach lotniczych De-Havilland'a. Zmarł 06.05.1981 r. w Brandford, Ontario Kanada – (Mieczysław J. HAŃSKI – ADAM; ENCYKLOPEDIA – SZKOŁA PODOFICERÓW LOTNICTWA DLA MAŁOLETNICH)